{"id":7646,"date":"2022-05-05T12:54:01","date_gmt":"2022-05-05T09:54:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/?p=7646"},"modified":"2022-12-09T15:17:55","modified_gmt":"2022-12-09T12:17:55","slug":"gadmindset","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/gadmindset\/","title":{"rendered":"GAD MINDSET"},"content":{"rendered":"
<\/div><\/div><\/div>
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\n
\n\t

The Art of Scripting<\/h3>\n

Kod yazmak sanat m\u0131, zanaat m\u0131? Ya da sanat m\u0131, teknolojik beceri mi? F\u0131r\u00e7alar, boyalar ve kalemler yerine kodlar ve algoritmalar... Tahminimiz o ki, m\u00fchendisli\u011fi ve di\u011fer yeni disiplinleri de i\u00e7ine alarak yeniden \u015fekillenecek. Mimarl\u0131k \u015fimdilik ad\u0131na \u2018ARCHineers\u2019 dedi\u011fimiz hibrit bir disiplin olarak gelecek. Mimar ve m\u00fchendis kelimelerinin birle\u015fik ad\u0131\u2026 Ancak hibrit konusuna ge\u00e7meden \u00f6nce m\u00fchendisli\u011fin k\u00f6kenini\/tarihini\/icad\u0131n\u0131 ele almal\u0131y\u0131z. M\u00fchendislerin kendilerini nas\u0131l konumland\u0131rd\u0131klar\u0131na bakmal\u0131y\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fchendislik bilgisi ve uygulamalar\u0131 tarihin en eski yerle\u015fimlerine kadar uzan\u0131r ama bug\u00fcnk\u00fc m\u00fchendislik uzanmaz. Mimariyi harekete ge\u00e7iren context, nostalji, hat\u0131ra gibi kavramlar m\u00fchendislikte ge\u00e7ersizdir.<\/p>\n

Kaynaklar, m\u00fchendisli\u011fin ilk kez 1707 y\u0131l\u0131nda Prag\u2019taki Czech Technical University\u2019de ba\u011f\u0131ms\u0131z bir fak\u00fclte olarak kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ayr\u0131 bir disiplin olarak kabul edildi\u011fini g\u00f6steriyor. M\u00fchendislik disiplini, gittik\u00e7e mimar\u0131n rol\u00fcne el koyan, salt askeri \/ istihk\u00e2m ve in\u015fa etmeyi i\u00e7eren mimariden ba\u011f\u0131ms\u0131z di\u011fer alanlara kadar geni\u015fledi. Ayn\u0131 zamanda yetkileri de giderek artarak 20. y\u00fczy\u0131lda doru\u011fa ula\u015ft\u0131.<\/p>\n

M\u00fchendisli\u011fin mevcut egemenli\u011fi; meslekten olmayanlar\u0131n, mimarlar\u0131n yetkinliklerini ve m\u00fchendislere k\u0131yasla katt\u0131klar\u0131 de\u011feri ay\u0131rt etmesini ve de\u011ferlendirmesini zorla\u015ft\u0131rd\u0131. Genel alg\u0131, m\u00fchendislerin binan\u0131n statik y\u00fcklerinin ve yer \u00e7ekimine, harekete kar\u015f\u0131 direncinin hesaplanmas\u0131 ile ilgilendi\u011fi; mimarlar\u0131n ise binan\u0131n esteti\u011fi ve fonksiyonu \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131na yo\u011funla\u015ft\u0131. Hatta bir\u00e7ok sekt\u00f6rde, mimar\u0131n hizmetlerinden tamamen feragat edilmeye ba\u015flanarak mimarlar\u0131n yerine m\u00fchendisler yap\u0131y\u0131 tasarlamakla, i\u00e7 mimarlar ise onu g\u00fcncel e\u011filimlere g\u00f6re ya\u015fan\u0131r k\u0131lmakla g\u00f6revlendirildi.<\/p>\n

21. y\u00fczy\u0131lda, dijital tasar\u0131m ve \u00fcretim y\u00f6ntemleri geli\u015ftik\u00e7e, bu \u00e7at\u0131\u015fma bitecek ve t\u00fcm s\u00fcre\u00e7 tekrardan ba\u015fl\u0131ca teknik becerisi kodlama olan tek bir mesle\u011fin ellerinde olacak. Mimar\u0131n \u2013ya da ARCHIneer\u2019in- rol\u00fcndeki bu de\u011fi\u015fiklik, gelecekteki \u00fcretim tarzlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklere haz\u0131rl\u0131k olacak. Bu y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda, binalar\u0131n birle\u015ftirilmesi yerini \u2018b\u00fcy\u00fcme\u2019 denilen organik bir \u015fekilde kendi kendini \u00f6ren ve in\u015fa eden bir sistemati\u011fe b\u0131rakacak. \u00c7ok y\u00f6nl\u00fc yapay zek\u00e2 ile desteklenen bu binalar, sakinlerinin ihtiya\u00e7lar\u0131na uyum sa\u011flayabilecek ve b\u00f6ylece statik yap\u0131lar dinamik hale gelecek.<\/p>\n

\u015eu s\u0131ralar, ofiste kendi i\u015flerimizi de\u011ferlendirmeye dayal\u0131 e\u011flenceli bir oyun ile me\u015fgul\u00fcz. Bug\u00fcne kadar GAD ekibi olarak tasarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve in\u015fa etti\u011fimiz binalar\u0131n ortak y\u00f6nleri ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131 nelerdir? Yeni tasar\u0131mlara \u00f6nayak olabilecek bir yaz\u0131l\u0131m yazabilir miyiz? Farkl\u0131 konumlara, iklimlere, al\u00e7ak veya y\u00fcksek bina ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap verebilecek ortak ve a\u00e7\u0131k kaynakl\u0131 bir yapay ak\u0131l k\u00fct\u00fcphanesi olu\u015fturabilir miyiz? Ayr\u0131ca, tasar\u0131m yakla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131zda hemen g\u00f6ze \u00e7arpmayan bir ortak payda veya davran\u0131\u015f kal\u0131b\u0131 var m\u0131? Yoksa biz ilerledik\u00e7e ruh halimize ba\u011fl\u0131 olarak m\u0131 olu\u015fuyor?<\/p>\n

\u0130lk bak\u0131\u015fta, bireysel olarak, ofisimizdeki meslekta\u015flar\u0131mla birlikte veya di\u011fer ortakl\u0131klarla tamamlad\u0131\u011f\u0131m tasar\u0131mlar, projeler ve binalarda ortak bir payda bulmakta zorlan\u0131yorum. Hatta bazen hepsi farkl\u0131 ellerden \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnebiliyor. Bu da mimarl\u0131k tarih\u00e7isi veya ele\u015ftirmenlerin i\u015fini zorla\u015ft\u0131ran bir durum... Mimari \u00fcslup olarak bug\u00fcne kadar b\u00f6yle \u00e7al\u0131\u015fmak bana daha e\u011flenceli geldi. Hemen ilk bak\u0131\u015fta \u00fcsluplar\u0131 ve i\u015fleri tan\u0131nan mimarlar vard\u0131r. Kolay tan\u0131nmak istedikleri i\u00e7in ve risk almak, bildikleri alandan uzakla\u015fmak istemediklerinden bilin\u00e7li olarak bu yolu izlerler. Peki biz neden ikinci yolu se\u00e7medik? Bu soruya cevap vermek i\u00e7in mimarl\u0131k tarihi, bir mimar olarak kendi geli\u015fimim ve projelerimin geli\u015fim s\u00fcreci aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir ili\u015fki ke\u015ffettim.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u00d6nce bir var olan d\u00fczene bakal\u0131m. Ben nereden ba\u015flad\u0131m, bug\u00fcn neredeyiz ve gelecek nas\u0131l g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor? Ben bu \u00fc\u00e7 soruyu \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum:<\/p>\n

THESIS \u00bb ANTITHESIS \u00bb SYNTHESIS<\/h4>\n

Thesis<\/h2>\n

\u0130n\u015fa etme sanat\u0131, 12 bin y\u0131l \u00f6nceden 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar her co\u011frafyada benzer zamanlarda ilerlemi\u015ftir. Benim \u2018tez d\u00f6nemi\u2019 olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m bu d\u00f6nem, ilkelerin ilk olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdir.<\/p>\n

19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar hemen hemen, yerle\u015fik olarak ya\u015famak i\u00e7in o yerin verimli topraklar\u0131n\u0131n, kolay savunulabilir co\u011frafi ko\u015fullar\u0131n\u0131n ve su kaynaklar\u0131n\u0131n yak\u0131n\u0131nda olmas\u0131 gerekirdi. Binalar, bu ko\u015fullardan en \u00e7ok faydalanabilecekleri yerlerde in\u015fa edilir ve sadece yang\u0131n, deprem, sel veya sava\u015f gibi insan eliyle yarat\u0131lm\u0131\u015f afetler nedeniyle y\u0131k\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmle ilgili a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yukar\u0131daki b\u00f6l\u00fcmlerde a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn esas sorusu, neden art\u0131k eski kal\u0131plarla in\u015fa etmiyoruz?<\/p>\n

Antithesis<\/h2>\n

20. y\u00fczy\u0131l, yukar\u0131da bahsedilen t\u00fcm disiplinlerin, \u00f6\u011fretilerin ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n tersine ezber bozan, bunlar\u0131n z\u0131tt\u0131 i\u015flerle dolu.\u00a0<\/span><\/p>\n

Teknik d\u00fczlemde kay\u0131ts\u0131z kal\u0131namayacak, vazge\u00e7ilemeyecek \u00e7ok ciddi yeni at\u0131l\u0131mlar, yeni form\u00fcller, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran, ayn\u0131 zamanda h\u0131z getiren \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretildi. Bunun mimariye yans\u0131malar\u0131 \u00fczerinde konu\u015fal\u0131m\u2026 Bir yap\u0131y\u0131 ayakta tutan ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 sistem, koruyucu duvarlar, i\u00e7 duvarlar birlikte var olur ve bir yap\u0131y\u0131 meydana getirirlerdi. Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 sistem ve di\u011fer unsurlar birbirinden ayr\u0131l\u0131nca, ba\u015fta yap\u0131 formlar\u0131nda mimar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken, bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna do\u011fru \u00e7ok\u00e7a banal, ucuz, \u00e7irkin, gereksiz binaya mecbur kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir d\u00f6neme sebep oldu. Bu d\u00f6nem hem ayakta tutucu, y\u00fck\u00fc ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 unsurlarla kaplama katmanlar\u0131n\u0131n ayr\u0131 tellerden \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 ve birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fti\u011fi; hem de ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 unsurlar\u0131n yeterince i\u015flenmedi\u011fi, kaba unsurlarla in\u015faat sahas\u0131na ta\u015f\u0131n\u0131p monte edildi\u011fi, \u00e7ok katmanl\u0131 fakt\u00f6rlerle kaplama elemanlar\u0131n\u0131n binay\u0131 ba\u015fka ba\u015fka ele al\u0131\u015flarla i\u00e7ten ve d\u0131\u015ftan sarmalad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nem... Esnekli\u011fin ihmal edildi\u011fi bu durum bina tasar\u0131mlar\u0131nda t\u00fcm\u00fcyle farkl\u0131 bir eklektik kurgu yuma\u011f\u0131 meydana getirmekte.\nStr\u00fckt\u00fcrel kurgu ile bina kabu\u011fu birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131. Mimarlar\u0131n icralar\u0131nda kabuk \u00fcst\u00fcne vakit harcamalar\u0131 ve kendilerini burada ifade etmek istemeleri, e\u011fitim, \u00f6\u011frenim ve pratikte d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015fanmas\u0131na sebep oldu. Di\u011fer yandan, str\u00fckt\u00fcr, mimarlar\u0131n i\u015f kapsam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalarak, do\u011frudan m\u00fchendislerce hesaplanan ve onaylanan bir alana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bu ba\u015fkas\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k, mecburiyet (resmi onay mercilerinde mecburiyet kazanarak) mimar\u0131n etki alan\u0131n\u0131 zay\u0131flatt\u0131.<\/p>\n

19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar yap\u0131l\u0131 \u00e7evre ile ilgili ba\u015fl\u0131ca endi\u015fe deprem, toprak kaymas\u0131, sel gibi do\u011fal afetler; ola\u011fan\u00fcst\u00fc iklimsel durumlar, nehirler, denizler ve insan eliyle ortaya \u00e7\u0131kan sava\u015f, yang\u0131n gibi felaketlerdi. Her \u015fey diren\u00e7 ve dayan\u0131kl\u0131l\u0131kla ilgiliydi, en az\u0131ndan binalar\u0131n insan eliyle arabalar ge\u00e7sin diye topluca y\u0131k\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zamana kadar\u2026<\/p>\n

Yap\u0131l\u0131 \u00e7evreyi, zaman i\u00e7indeki dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve insan ihtiya\u00e7lar\u0131na ne \u00f6l\u00e7\u00fcde cevap verdi\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131yoruz. 20. y\u00fczy\u0131l ise bu konuya olduk\u00e7a iddial\u0131 girdi. Bu y\u00fczy\u0131lda, daha uzun s\u00fcre dayanabilen malzemeler ve teknikler geli\u015ftirildi\u011fi iddia edildi. Ancak bir yap\u0131n\u0131n \u00f6mr\u00fc sadece bu ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z nesnel kavramlarla de\u011fil, \u00f6znel de\u011ferlerle de tan\u0131mlan\u0131r. Burada kast etti\u011fim fonksiyonu ya da program\u0131 nedeniyle kutsalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yap\u0131lar\u0131n, \u00f6rne\u011fin ibadet ve dini yap\u0131lar\u0131n kendini insani y\u0131k\u0131nt\u0131lardan koruma avantaj\u0131 de\u011fil.<\/p>\n

Bu avantaj\u0131n arkas\u0131na s\u0131\u011f\u0131narak herhangi bir ibadet, tap\u0131nma ama\u00e7l\u0131 yap\u0131 yapmad\u0131m, gelen teklifleri olabildi\u011fince reddettim.\u00a0 <\/span>Ara s\u0131ra akl\u0131ma mukayyet olmay\u0131p elimden birka\u00e7 deneme ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f olsam da sonuca gitmedi. Bu t\u00fcr yap\u0131lar\u0131n insani y\u0131k\u0131mlardan kendi kendini koruma avantaj\u0131 var. Bu avantaj\u0131n fark\u0131nday\u0131m ama inanmad\u0131\u011f\u0131m bir konuda tasar\u0131m yapmak i\u00e7in kendimi zorlam\u0131yorum.\u00a0<\/span><\/p>\n

Bu yap\u0131lardan yery\u00fcz\u00fcnde yeterince yap\u0131ld\u0131 ve bunlar\u0131n i\u00e7inde \u00e7ok iyi mimarl\u0131k \u00f6rne\u011fi olan, bizi etkileyen bug\u00fcnlere ve gelece\u011fe kalan baz\u0131 dikkate de\u011fer yap\u0131lar elbette olacak.<\/p>\n

Bug\u00fcn bir dini ama\u00e7l\u0131 yap\u0131, mimar sa\u00e7malamas\u0131, ya da bir yap\u0131sal garabet bile olsa g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0131rmalarcas\u0131na kendini koruma avantaj\u0131 otomatik olarak devreye giriyor ve varl\u0131\u011f\u0131na umars\u0131zca devam ediyor. Denebilir ki \u201cEe sen daha iyisini yap\u201d. Burada da yine benim i\u00e7in inan\u0131p inanmamak devreye giriyor. Bana g\u00f6re iyi tasarlanm\u0131\u015f bir \u00e7\u00f6p \u00f6\u011f\u00fctme tesisi, amac\u0131 gere\u011fi bir katedralden, bir camiden daha ulvi olabilir.<\/p>\n

Ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yaz\u0131yoruz bol bol, o halde ne yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve yapmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da biraz daha a\u00e7al\u0131m; hayvan haklar\u0131n\u0131 ihlal eden \u00fcretim binalar\u0131, silah fabrikalar\u0131, hapishaneler, toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel sorumluluklar\u0131 \u00f6nemsemeyen hatta dikkate almayan bina projeleri, diktorial brief i\u00e7eren devlet y\u00f6netim binalar\u0131, \u00fcretim esnas\u0131nda olu\u015fan toxic at\u0131klar\u0131 ar\u0131tmayan ya da ar\u0131t\u0131lamayan toxic at\u0131k \u00fcreten sanayi ve end\u00fcstri yap\u0131lar\u0131\u2026 \u015eu anda akl\u0131ma gelmiyor ama bu liste gelecekte daha da geni\u015fleyebilir.<\/p>\n

\u0130n\u015fa edilme amac\u0131n\u0131n yitirilmesi, de\u011fi\u015fmesi veya yerine daha \u00e7ok kat d\u00f6\u015femesi olan daha b\u00fcy\u00fck, daha y\u00fcksek bir binan\u0131n yap\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla ya da arabalar ge\u00e7sin diye bulundu\u011fu konumda meydana gelen de\u011fi\u015fiklikler binan\u0131n kullan\u0131m \u00f6mr\u00fcn\u00fc belirler oldu ne yaz\u0131k ki. Binan\u0131n tek \u015fans\u0131 ba\u015fka bir ama\u00e7la da olsa kullan\u0131lmaya devam edilebilecek k\u00fclt\u00fcrel bir mihenk ta\u015f\u0131 olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan simgesel bir \u00f6zelli\u011fi olmas\u0131 veya alt\u0131na, yan\u0131na, \u00fcst\u00fcne yeni yap\u0131lar eklenmesi \u015fans\u0131n\u0131 yakalamas\u0131d\u0131r. Bu t\u00fcr eklerin \u00e7ok sayg\u0131l\u0131, sevimli ve zekice tasarlanan \u00f6rnekleri oldu\u011fu gibi agresif ve sayg\u0131s\u0131z \u00f6rnekleri de var.<\/p>\n

Mimar olmayanlardan hep \u015fu soruyu al\u0131yorum, \u201cNeden 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar yap\u0131lm\u0131\u015f binalar, sokaklar, \u015fehirler g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lanlardan daha g\u00fczel?\u201d Bu soruyu ben de ilk y\u0131llar\u0131mda mesle\u011fimdeki \u00f6nc\u00fclere ve liderlere defalarca sordum, cevaplar hep ayn\u0131yd\u0131. Baz\u0131lar\u0131 ilgin\u00e7tir:\u201cOnlar se\u00e7kinlerin ve se\u00e7ilmi\u015flerin binalar\u0131yd\u0131. Kontlar\u0131n, baronlar\u0131n, d\u00fcklerin, toprak a\u011falar\u0131n\u0131n, pa\u015falar\u0131n, derebeylerin\u2026 Ama bilmedi\u011fin \u015fey binalar\u0131n arka taraf\u0131nda hep k\u00f6lelik vard\u0131.\u201d Hadi al bakal\u0131m! \u0130nsanl\u0131k m\u0131, mimarl\u0131k m\u0131? Bir politik bak\u0131\u015f olarak modernist mimarl\u0131k\u2026<\/p>\n

Gen\u00e7ken genellikle geleneksel ailelerden gelen gen\u00e7leri, at\u0131l\u0131mc\u0131 sosyalistleri, entellekt\u00fcelleri, daha sonra aralar\u0131ndaki \u015fiddeti, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte global bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnen ama asl\u0131nda g\u00fcncel-yerel e\u011filimlere sorgusuzca sad\u0131k, naif \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131, onlar taraf\u0131ndan hi\u00e7bir zaman a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmasa da merakla izledim.<\/p>\n

K\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli projeler almaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m zaman, bu i\u015fin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde nas\u0131l i\u015fledi\u011fini anlamak ad\u0131na ofislerinin arka kap\u0131lar\u0131ndan girmenin bile benim i\u00e7in hayal oldu\u011fu mimarlarla r\u00f6portaj yapmak \u00fczere ileti\u015fime ge\u00e7tim. Bunu bana yol g\u00f6sterecek, yetecek kadar yapt\u0131m. Asl\u0131nda ilk olarak kendim i\u00e7in yapt\u0131m ama bir\u00e7o\u011fu da yay\u0131nland\u0131. Zamanla meslekte tecr\u00fcbe kazand\u0131k\u00e7a baz\u0131lar\u0131 g\u00fcncelliklerini yitirdiler. Ke\u015fke gen\u00e7 ve deneyimsiz bir mimarken daha fazlas\u0131n\u0131 yapabilseydim. Bu se\u00e7kin mimarlardan, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey sunmaks\u0131z\u0131n bana zaman ay\u0131rmalar\u0131n\u0131 rica etti\u011fimde, cevaplar\u0131 her zaman evet oldu ve her t\u00fcrl\u00fc mesleki s\u0131rlar\u0131n\u0131 benimle payla\u015ft\u0131lar. Gen\u00e7 bir mimar i\u00e7in bulunmaz bir f\u0131rsatt\u0131. Bu y\u00f6ntem g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ge\u00e7erlili\u011fini koruyor. Gen\u00e7 ve at\u0131l\u0131mc\u0131 mimarlara bunun gibi f\u0131rsatlar\u0131 de\u011ferlendirmelerini kesinlikle tavsiye ediyorum.<\/p>\n

Bu r\u00f6portajlar\u0131n birinde, Jean Nouvel o s\u0131rada yap\u0131m\u0131 devam eden Euralille projesi i\u00e7in foto\u011fraf \u00e7ekimini ve yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131 reddetmi\u015fti. Asl\u0131nda fark etti\u011fi \u015fey modern mimarl\u0131kta \u2018son cam tak\u0131lana kadar mimarinin kusurlu, savunmas\u0131z ve hatta sorunlu g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc\u2019 ger\u00e7e\u011fiydi. Oysa ta\u015ftan bir Yunan, Roma kal\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n ya da tamam\u0131 tu\u011fla bir 19. y\u00fczy\u0131l yap\u0131s\u0131n\u0131n ne penceresi, ne de kap\u0131s\u0131 var. Yine de mimarisinin g\u00fczelli\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmaz. Bu binalara bak\u0131nca akl\u0131ma hep bir soru tak\u0131l\u0131r. O halde acaba cam, \u00e7er\u00e7eve ve pencere mimarideki fazla \u00f6geler midir? Onlar\u0131 nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnmez yapar\u0131m?<\/p>\n

Esma Sultan projesi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u00e7ift cidar\u0131n yap\u0131ya d\u0131\u015far\u0131dan ve i\u00e7eriden anlaml\u0131 bir mimari etki verdi\u011fini g\u00f6zlemledim. Bence en g\u00fczel yap\u0131lar zamans\u0131z yap\u0131lar\u0131n yeni yorumlarla dengelenmesi sonucunda ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Zamans\u0131z ve ona eklenen yeninin kombinasyonu\u2026<\/p>\n

20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ukala ve kendini be\u011fenmi\u015f mimarlar\u0131, kabuk ve str\u00fckt\u00fcr\u00fcn birbirinden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n avantaj gibi g\u00f6r\u00fcnen olanaklar\u0131n\u0131 abartarak, mimarl\u0131k prati\u011fini yanl\u0131\u015f kullanarak, ge\u00e7mi\u015fin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, bilgisini ve yap\u0131lar\u0131n\u0131 sokaktan, \u015fehirden kopartt\u0131lar. Ge\u00e7mi\u015fin olanaklar\u0131na g\u00f6re in\u015fa edilmi\u015f binalar\u0131yla u\u011fra\u015fmaktansa y\u0131k\u0131p yenilerini yapmay\u0131 tercih ettiler. Oysa mimarl\u0131k, mevcut olan\u0131n potansiyelini de\u011ferlendirmekle alakal\u0131d\u0131r. Esma Sultan\u2019da yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kurguyu tek ba\u015f\u0131na bir\n20. y\u00fczy\u0131l yap\u0131s\u0131nda yakalamak \u00e7ok da kolay de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc 20. y\u00fczy\u0131l binalar\u0131n\u0131n kabuklar\u0131, ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 elemanlar\u0131 ve hi\u00e7 sevmedi\u011fim asma tavanlar\u0131 birbirinden tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak tasarlan\u0131yor.<\/p>\n

Esma\u2019n\u0131n d\u0131\u015f kabu\u011fu 200 y\u0131l \u00f6nceye dayan\u0131yor. \u0130\u00e7erideki yeni bina unsurlar\u0131 d\u0131\u015f kabuktan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak i\u015fler g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ama i\u00e7erideki \u00e7elik str\u00fckt\u00fcr olmadan d\u0131\u015fardaki \u00e7\u0131plak tu\u011fla duvar\u0131 ayakta tutmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. B\u00f6ylece \u00e7ift cidar olarak eklemlenen eski ve yeniyi birle\u015ftirerek g\u00fczel bir kontrast ortaya koyuyor.<\/p>\n

20. y\u00fczy\u0131lda siyasi yelpazenin t\u00fcm taraflar\u0131, daha \u00e7ok \u00fcrettik\u00e7e ve \u00fcredik\u00e7e mutlu olunaca\u011f\u0131nda hem fikirdi; h\u0131zl\u0131 \u00fcretmek ve h\u0131zl\u0131 t\u00fcketmek istedi insanl\u0131k. Ancak demokrasi, insan haklar\u0131, e\u015fitlik gibi kavramlar ayn\u0131 h\u0131zda kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulamad\u0131. Tek bir \u00e7at\u0131 ve bayrak alt\u0131nda bir d\u00fcnya federasyonu kurulamad\u0131. Art\u0131 de\u011ferler payla\u015f\u0131lamad\u0131. \u00dclkelerin kendi i\u00e7lerinde birbirinden \u00e7ok farkl\u0131 demokrasilerle kendi se\u00e7im haklar\u0131n\u0131 kullanmalar\u0131 mevcut ya da se\u00e7imle iktidara gelen lokal y\u00f6netimler taraf\u0131ndan k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131ld\u0131. Pandemi bize \u00f6\u011fretti ki, bir \u00fclkenin i\u00e7inde meydana gelen bir ar\u0131za, bir s\u0131k\u0131nt\u0131, bir sorun, bir hastal\u0131k b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya y\u0131ld\u0131r\u0131m h\u0131z\u0131yla yay\u0131labiliyor. Art\u0131k diyemeyiz ki, \u00fclkelerin kendi i\u00e7 i\u015fleri, se\u00e7imleri, y\u00f6netim \u015fekilleri, ciddiyetleri sadece onlara ait bir durumdur. Umar\u0131z ki, g\u00fc\u00e7 sahiplerinin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyle dolu bir y\u00fczy\u0131l geride kal\u0131yor; fakat g\u00fcndemde h\u00e2l\u00e2 konut sorunu, gelir adaletsizli\u011fi, f\u0131rsat e\u015fitsizli\u011fi ve a\u00e7l\u0131k var. \u015eimdi 21. y\u00fczy\u0131lda bile, bu i\u015fin nas\u0131l \u00fcstesinden gelece\u011fimizi her g\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz.<\/p>\n

Synthesis<\/h2>\n

\u201cThe Twentieth Century is littered with the unintended consequences of technology, from the disastrous physical impacts of cars, to the horror of nuclear weapons. I am by no means a Luddite (I love for instance, my e-bike and Apple Pencil) but I want to engage the tech sector in a manner that brings more criticality and interdisciplinary thinking to both their efforts and ours.\u201d<\/em><\/p>\n

Vishaan Chakrabarti<\/p>\n

21. y\u00fczy\u0131lda her ayr\u0131nt\u0131, s\u0131k dokulu bir imbikten ge\u00e7irilecek. \u0130yi, sa\u011flam, anlaml\u0131 ve g\u00fczel olan\u0131n; do\u011fan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olabilenin, do\u011fal dengeye katk\u0131da bulunabilenin; tarafs\u0131z olan\u0131n, akranlar\u0131m\u0131z\u0131n ge\u00e7ersiz yarg\u0131lar\u0131n\u0131 ve \u00e7e\u015fitli pop\u00fclist izlenimleri hesaba katmayan\u0131n de\u011ferli oldu\u011fu bir d\u00f6nem. Dikkat edin ne do\u011fru demiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunu hen\u00fcz bilmiyorum. Belki hi\u00e7 yok, hi\u00e7 olmad\u0131 ya da bir g\u00fcn big data bunu bize g\u00f6sterecek... Mimarl\u0131k; bilim, teknoloji ve kurgu aras\u0131nda bir yerlerde konumlan\u0131yor. Bu sentezin i\u00e7inde \u00fc\u00e7 ana sorumluluk var: Do\u011fru kavramlar \u00fcretmek, i\u00e7eri\u011fe odaklanmak, context\u2019i dikkate almak ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri geli\u015ftirmek.<\/p>\n

    \n
  • Spatial\/Programmatic Statement<\/li>\n
  • Structural Statement<\/li>\n
  • Material Statement<\/li>\n
  • Tech Statement<\/li>\n
  • Art Statement<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n\n\t\t\t<\/div> \n\t\t<\/div>\n\t<\/div> \n<\/div><\/div>\n\t\t
    <\/div><\/div>
    <\/div><\/div>
    \n\t
    \n\t\t
    \n\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    <\/div> <\/div>
    \n\t
    \n\t\t
    <\/div><\/div><\/div>\n\t\t
    \n\t\t\t
    <\/div><\/div>\n\t\t<\/div> \n\t<\/div>\n\t<\/div> \n<\/div><\/div>\n\t\t\t<\/div> \n\t\t<\/div>\n\t<\/div> \n<\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"The Art of Scripting Is writing code an art form or an artisan activity? Is it art or a technological skill? Codes and algorithms instead of paint and brushes. The...","protected":false},"author":1,"featured_media":7650,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"post-7646","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-design"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7646"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7646\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7708,"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7646\/revisions\/7708"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gadfoundation.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}